Hoe lang duren projecten waarin vrijwilligers met mensen werken (kinderen, les, zorg, sport)?

Waarom dit criterium: Bij korte projecten zien kinderen en deelnemers telkens nieuwe gezichten. Dat schaadt hechting en continuïteit; hoe langer iemand blijft, hoe meer de lokale partner eraan heeft.

• 0 punten Projecten met mensen zijn korter dan 4 weken te boeken.
• 1 punt Minimaal 4 weken bij projecten met mensen.
• 2 punten Minimaal 8 weken bij projecten met mensen. Kortere projecten alleen zonder directe zorg of les (bouw, natuur), met uitleg waarom dat kan.

Ontstaan projecten op verzoek van de lokale partner of gemeenschap?

Waarom dit criterium: Goed vrijwilligerswerk begint bij een behoefte ter plaatse, niet bij het aanbod voor vrijwilligers.

• 0 punten Er staat niets over hoe projecten ontstaan.
• 1 punt Een algemene claim dat projecten op lokale vraag ontstaan.
• 2 punten Per project uitgelegd dat het op verzoek van de lokale partner of gemeenschap is gestart en welke behoefte het invult.

Ondersteunt de vrijwilliger lokale krachten, of neemt hij hun werk over?

Waarom dit criterium: Vrijwilligers mogen geen betaalde lokale banen vervangen of zelfstandig een klas of groep draaien. Lokale staf hoort leidend te blijven.

• 0 punten Vrijwilligers doen werk van een betaalde lokale kracht, of geven zelfstandig les of training.
• 1 punt Een algemene uitspraak dat vrijwilligers niemand vervangen, of een gemengd beeld.
• 2 punten Concreet uitgelegd dat lokale staf leidend blijft en de vrijwilliger ondersteunt, met voorbeelden per project.

Zijn er meerjarige partnerschappen, en wordt werk tussen opeenvolgende vrijwilligers overgedragen?

Waarom dit criterium: Impact ontstaat pas als het werk doorloopt wanneer een vrijwilliger vertrekt.

• 0 punten Losse plaatsingen zonder samenhang.
• 1 punt Langdurige samenwerking met partners wordt genoemd.
• 2 punten Meerjarige partnerschappen én een vaste werkwijze om werk tussen opeenvolgende vrijwilligers over te dragen.

Biedt de organisatie vrijwilligerswerk aan in weeshuizen, kindertehuizen of andere opvang waar kinderen wonen?

Waarom dit criterium: Vrijwilligerswerk in kindertehuizen kan kinderen schaden en houdt soms instellingen in stand die kinderen bij hun familie weghalen. Zie Better Care Network en ReThink Orphanages.

• 0 punten Vrijwilligerswerk in een weeshuis, kindertehuis of andere residentiële opvang wordt aangeboden (knock-out).
• 1 punt Wordt niet aangeboden, maar er is geen standpunt.
• 2 punten Een expliciet standpunt tegen vrijwilligerswerk in kindertehuizen, met uitleg en verwijzing naar een externe bron.

Hoe zijn kinderen in de praktijk beschermd?

Waarom dit criterium: Een beleid op papier is niet genoeg. Vrijwilligers moeten de regels kennen, tekenen en weten waar ze zorgen melden. Zie Keeping Children Safe.

• 0 punten Kinderprojecten zonder zichtbare regels.
• 1 punt Enkele regels, zoals niet alleen met kinderen zijn, of een gedragscode zonder meer.
• 2 punten Een gedragscode die vrijwilligers tekenen, een meldprocedure, een aanspreekpunt voor kinderbescherming én training daarover. Ook 2 als er geen kinderprojecten zijn.

Hoe gaat de organisatie om met wilde dieren?

Waarom dit criterium: Knuffelen, rijden, wandelen met of wassen van wilde dieren is stressvol en houdt fokkerij en handel in stand. Zie World Animal Protection.

• 0 punten Contact met wilde dieren als activiteit: knuffelen, rijden, wandelen, wassen, fokken of foto's met dieren (knock-out).
• 1 punt Dierenprojecten zonder expliciet hands off beleid of richtlijnen.
• 2 punten Een hands off beleid, erkende opvang of natuurbeheer, met verwijzing naar richtlijnen van een dierenwelzijnsorganisatie. Ook 2 als er geen dierenprojecten zijn.

Zijn er regels voor foto's en sociale media, en wordt armoede niet als attractie gebruikt?

Waarom dit criterium: Lokale mensen en kinderen hebben recht op privacy en waardigheid. Armoede is geen bezienswaardigheid.

• 0 punten Geen regels én armoede als attractie, zoals sloppenwijkbezoeken of wervende beelden van armoede.
• 1 punt Geen expliciete regels, of alleen een algemene oproep om respectvol te fotograferen.
• 2 punten Duidelijke regels voor foto's en sociale media van lokale mensen en kinderen, en geen armoede als attractie.

Doen vrijwilligers alleen taken waarvoor ze opgeleid zijn?

Waarom dit criterium: Wat in Nederland niet mag zonder diploma, mag een vrijwilliger in het buitenland ook niet. Vooral medisch werk zonder opleiding is gevaarlijk.

• 0 punten Vrijwilligers zonder medische opleiding doen medische handelingen, zoals vaccineren, wondverzorging of consulten (knock-out).
• 1 punt Taken lijken passend, maar er is geen grens beschreven.
• 2 punten Eisen per taak, en de site zegt expliciet wat een vrijwilliger niet mag doen.

Vanaf welke leeftijd mag je meedoen?

Waarom dit criterium: Werken met kwetsbare kinderen of in de zorg vraagt volwassenheid. Minderjarigen horen daar niet zonder eigen begeleiding.

• 0 punten Onder de 18 toegestaan bij werk met kinderen of zorg zonder extra begeleiding, of niets vermeld.
• 1 punt Vanaf 18 jaar, zonder verdere eisen.
• 2 punten Vanaf 18 jaar, en hogere eisen bij zwaardere taken (zorg, les, jeugdwerk).

Kan de vrijwilliger communiceren met de mensen met wie hij werkt?

Waarom dit criterium: Zonder gedeelde taal is samenwerken en lesgeven nauwelijks mogelijk.

• 0 punten Taal komt niet ter sprake.
• 1 punt Taaladvies zonder eis, of alleen bij enkele projecten.
• 2 punten Vereiste taalvaardigheid per project, of een taalcursus vooraf of ter plaatse waar dat nodig is.

Hoeveel vrijwilligers werken tegelijk op een project?

Waarom dit criterium: Te veel vrijwilligers tegelijk zet lokale staf onder druk en maakt het project een doel op zich.

• 0 punten Grote groepen tegelijk op één project zonder grens, of niets vermeld.
• 1 punt Aantallen worden genoemd, maar niet in verhouding tot de lokale staf.
• 2 punten Een maximum aantal vrijwilligers per project in verhouding tot de lokale staf, met uitleg.

Welk deel van de deelnemersbijdrage gaat naar het land en de lokale partner?

Waarom dit criterium: Vrijwilligers betalen vaak veel. Het is eerlijk om te laten zien hoeveel daarvan bij het project aankomt.

• 0 punten Niet te bepalen.
• 1 punt Minder dan de helft, of alleen een globale indicatie.
• 2 punten Aantoonbaar meer dan de helft gaat naar het land en de partner, in bedragen of percentages.

Voorkomt de organisatie dat partners afhankelijk worden van vrijwilligersgeld?

Waarom dit criterium: Als een project draait op het geld van vrijwilligers, gaat het om het aantal vrijwilligers en niet om de mensen ter plaatse.

• 0 punten Partners zijn zichtbaar afhankelijk van vrijwilligersgeld, of vrijwilligers wordt gevraagd geld te geven aan kinderen of projecten ter plaatse.
• 1 punt Geen signalen, maar ook geen beleid.
• 2 punten Beleid dat partners niet afhankelijk worden van vrijwilligers, en donaties lopen via een vaste, verantwoorde route.

Is het geld van de deelnemer beschermd en is annuleren helder geregeld?

Waarom dit criterium: Deelnemers betalen vaak maanden vooruit. Een garantieregeling beschermt hen als het misgaat.

• 0 punten Geen voorwaarden over annuleren of terugbetalen te vinden.
• 1 punt Algemene voorwaarden met een annuleringsregeling.
• 2 punten Een heldere annuleringsregeling én bescherming van het geld, zoals een garantiefonds of derdengeldrekening.

Wordt de organisatie door een onafhankelijke partij getoetst?

Waarom dit criterium: Een externe toets laat zien dat een organisatie niet alleen zichzelf beoordeelt.

• 0 punten Geen externe toetsing.
• 1 punt Een algemeen keurmerk of registratie, zoals ANBI, of lidmaatschap van een branchevereniging.
• 2 punten Toetsing gericht op vrijwilligerswerk of goede doelen, zoals CBF erkenning, B Corp, een EU Quality Label of een externe audit van projecten.

Hoe is de veiligheid van de vrijwilliger geregeld?

Waarom dit criterium: Vrijwilligers zitten ver van huis. Bij een ongeluk of crisis moet duidelijk zijn wat er gebeurt.

• 0 punten Niets vermeld.
• 1 punt Een noodnummer of een verplichte verzekering, zonder verder protocol.
• 2 punten Een risicobeoordeling per locatie of noodprotocol, een verplichte verzekering en 24 uur per dag bereikbaar.

Waar kun je terecht met een klacht of melding?

Waarom dit criterium: Wie iets ziet of meemaakt, moet veilig kunnen melden, ook buiten de organisatie om.

• 0 punten Geen klachtenprocedure.
• 1 punt Klachten kunnen worden gemeld bij de organisatie, of er is alleen een vertrouwenspersoon.
• 2 punten Een beschreven klachtenprocedure met vertrouwenspersoon of onafhankelijke klachteninstantie.

Is er een vaste begeleider in het land?

Waarom dit criterium: Problemen worden het best opgelost door iemand die het project en de vrijwilliger kent en in de buurt is.

• 0 punten Geen eigen mensen of vaste contactpersoon in het land.
• 1 punt Een contactpersoon in het land, op afstand.
• 2 punten Een vaste lokale coördinator die het project bezoekt en minstens wekelijks contact heeft met de vrijwilliger.

Heeft de lokale partner zeggenschap over de vrijwilligers?

Waarom dit criterium: De partner weet het best wat helpt. Die moet kunnen beoordelen en ook nee kunnen zeggen.

• 0 punten De partner komt niet aan het woord.
• 1 punt Partners worden geciteerd of op een andere manier gehoord, bijvoorbeeld in een evaluatie.
• 2 punten De partner beoordeelt ook de vrijwilliger en de samenwerking, en kan vrijwilligers weigeren.